די חכמים פון צפת

במשך עטליכע אויסערגעווענליכע צענדליג יאר אינעם זעכצנטן יארהונדערט האט דאס קליינע שטעטל צפת פארמאגט מער גדולי עולם ווי סיי וועלכע שטאט אין דער אידישער וועלט. זיי האבן געדאוונט איינער אין דעם אנדערנ’ס שול, געזעסן איינער אין דעם אנדערנ’ס בית דין, זיך געאמפערט, געסמכט, און זיך משודך געווען איינער מיט דעם אנדערן. דאס זענען עטליכע פון די מענטשן וועמענס וועגן האבן זיך געקרייצט מיט מרן’ס וועג.

רבי יעקב בירב (מהר”י בירב)

דער גרעסטער חכם אין צפת ווען מרן איז אנגעקומען, און דער ראש ישיבה און אב בית דין פון דער שטאט. אין 1538 האט ער זיך גענומען מחדש זיין די סמיכה, דער ערשטער רינג אין צוריקשטעלן א סנהדרין. מרן איז געווען צווישן די פיר וואס ער האט געסמכט. ווען מען האט דעם פלאן אפגעשטעלט פון ירושלים, האט רבי יעקב בירב פארלאזט ארץ ישראל; מרן איז אים ממלא מקום געווען בראש דעם בית דין און ממשיך געווען זיין ישיבה.

רבי משה מטראני (המבי”ט)

מרן’ס חבר בראש דעם בית דין פון צפת, און אליין א מחבר פון שאלות ותשובות. די צוויי גרויסע דיינים זענען נישט שטענדיג מסכים געווען — זייערע מחלוקות פילן בלעטער אין ספרי הלכה — אבער צוזאמען האבן זיי געמאכט דעם בית דין פון צפת פאר דער אדרעס פון דער גאנצער אידישער וועלט.

רבי שלמה הלוי אלקבץ

פייטן, מקובל, און מרן’ס חבר פון זייערע יארן אין די אטאמאנישע באלקאנען. אלקבץ איז דער וואס האט געשריבן דעם בריוו וואס באשרייבט די נאכט פון שבועות ווען דער מגיד האט גערעדט, און וואס האט, פונקט ווי מרן, זיך אפגערופן אויף זיין רוף: ער האט זיך באזעצט אין צפת אין מיטן פון די 1530ער יארן. זיין פיוט לכה דודי, וואס מען זינגט אין שולן איבעראל יעדן פרייטאג צו נאכט, איז געבוירן געווארן אין דעם צפת פון מרן.

רבי משה קורדובירו (הרמ”ק)

אלקבץ’ס שוואגער, און גערעכנט צווישן מרן’ס תלמידים. ער האט באקומען סמיכה נאך יונגערהייט, און איז געווארן דער גרויסער מסדר פון דער קבלה פאר האר”י הקדוש; זיין ספר פרדס רמונים בלייבט א יסוד פון דער מחשבת הקבלה. לויט איין מסורה האט האר”י הקדוש אליין אנגעוויזן מרן צו לערנען קבלה לויט די תורות פונעם רמ”ק און נישט לויט זיינע אייגענע.

רבי משה אלשיך (האלשיך הקדוש)

א תלמיד פון מרן פון זיין יוגנט אן, וואס איז אים נאכגעגאנגען קיין צפת, האט אים אנגערופן „מיין פאטער”, איז געזעסן אלס דיין אין זיין בית דין, און האט פון אים באקומען סמיכה כדי צו האלטן לעבעדיג די סמיכה פון רבי יעקב בירב. זיין פירוש אויף דער תורה לערנט מען נאך היינט אומעטום. זיין אייגענע שול, נישט ווייט פון דאנען, איז, ווי מען זאגט, איינע פון די ווייניגע אין צפת וואס זענען איבערגעבליבן נאך די ערדציטערנישן; לויט דער מסורה זענען חכמים, צווישן זיי מרן און האר”י הקדוש, געקומען הערן דארט זיינע דרשות אום שבת.

רבי יצחק לוריא (האר”י הקדוש)

ער איז געקומען קיין צפת אין 1570, מער ווי פערציג יאר יינגער פון מרן, און אין קוים צוויי יאר האט ער פאר אייביג איבערגעדרייט די תורת הקבלה. די מסורה דערציילט אז די צוויי ענקים — דער רבי פון דער תורה הנגלית און דער רבי פון דער נסתרה — האבן זיך גרויס מכבד געווען איינער דעם אנדערן און זיך משודך געווען. (זעט דער לייב און דער רבי.)

רבי חיים וויטאל

האר”י הקדוש’ס גרעסטער תלמיד, וואס האט פארשריבן זיינע תורות, און א תלמיד פונעם אלשיך, וועלכער האט אים געסמכט אין 1590 — אזוי אז די סמיכה וואס מרן האט באקומען אין 1538 איז דורכן אלשיך אריבערגעגאנגען צו אים.

באזוכער און בני שיח

• רבי דוד בן זמרא (הרדב”ז) און רבי יעקב די קאסטרו, פון די גדולי חכמי מצרים, זענען געקומען קיין צפת אים צו זען.
• זכריה אלצ’אהרי, דער תימנער פייטן און נוסע, האט איבערגעלאזט אן עדות ראייה ווי מרן לערנט מיט זיינע תלמידים אום שבת.
• רבי משה איסרלש (הרמ”א) פון קראקא, מרן’ס גרויסער אשכנזישער קעגנשטיק, וועמענס הגהות אויפן שולחן ערוך האבן אים געמאכט פאר דעם ספר הלכה פון כלל ישראל.
• רבי יוסף אבן לב פון קושטא, וואס האט צוערשט זיך געשטעלט צו לאזן זיינע תלמידים זיך פארלאזן אויפן בית יוסף — ביז א פארגעסענער מקור האט איבערגעדרייט זיין מיינונג. (זעט דער מקור וואס איז נישט געקומען.)
• רבי אלישע גאליקו, א חכם פון צפת, וועמען מרן האט געבעטן צו פארפאסן איינע פון די לעצטע תקנות הקהל אין זיין לעבן.

און שפעטער: דער של”ה הקדוש

רבי ישעיה הלוי הורוויץ (ארום 1565–1630), באקאנט אויפן נאמען פון זיין גרויסן ספר שני לוחות הברית, איז ארויפגעקומען קיין ארץ ישראל א האלב יארהונדערט נאך מרן’ס פטירה. אין זיין חלק וועגן שבועות האט ער אפגעהיט רבי שלמה אלקבץ’ס בריוו וועגן דער נאכט ווען דער מגיד האט גערעדט — און דורכן של”ה האט זיך דער מנהג פון לערנען די גאנצע נאכט שבועות פארשפרייט איבער דער גאנצער אידישער וועלט.