טור מיט קול און בילד
גייט דורך די שול פון מרן אין אייער אייגענעם טעמפא: זיבן קורצע סטאנציעס, פון דער טיר אויף בית יוסף גאס ביזן פענסטער נעבן ארון קודש.
הערט דעם טור
בערך זעקס מינוט, אין 11 קורצע קאפיטלעך. אין דער שול ביטע הערן מיט אויערפאנען.
1. ביי דער טיר
איר שטייט אויף בית יוסף גאס, וואס איז אנגערופן נאך מרן’ס גרויסן ספר. דער געמאלטער שילד אויף דער טיר זאגט: „די אוראלטע שול אויפן נאמען פון רבי יוסף קארו, מחבר פונעם שולחן ערוך.” ביטע קומט אריין צניעותדיג אנגעטון.
2. ווער איז געווען מרן?
מרן רבי יוסף קארו איז געבוירן געווארן אין 1488, לויט רוב מקורות אין טאלעדא, שפאניע, און איז אויפגעוואקסן ווי א קינד פון גירוש ספרד אין די אטאמאנישע לענדער. ער האט פארבראכט ארום צוואנציג יאר מיטן שרייבן דעם בית יוסף, וואס פירט צוריק יעדע הלכה צו אירע מקורות, און האט זיך באזעצט אין צפת ארום 1536. דערפון האט ער ארויסגעצויגן דעם שולחן ערוך, ערשט געדרוקט אין ווענעציע אין 1565 — דער ספר הלכה וואס מען פירט זיך לויט אים ביז היינט איבער דער גאנצער אידישער וועלט. ער איז נסתלק געווארן אין צפת י”ג ניסן ה’של”ה (1575).
3. דער בית מדרש פון מרן
לויט דער מסורה איז דאס געווען מרן’ס בית מדרש, וואו ער האט געלערנט מיט תלמידים, געזעסן אויף דין און געשריבן. א תימנער נוסע וואס איז געקומען אויף א שבת ארום 1567 האט געזען דעם עלטערן חכם זיצן אויף א שטול און דרש’נען אין תורה פאר ארום צוויי הונדערט תלמידים אויף בענק.
4. לאמפן אונטער א בלויער סטעליע
קוקט ארויף: אויל־לאמפן הענגען פון דער טונקל־בלויער הילצערנער סטעליע, און בלויע בענק שטייען לענגאויס די ווענט ארום דער בימה, פון וועלכער מען לייענט די תורה.
5. איינגעפאלן און ווידער אויפגעבויט
צפת ליגט אויף א בערגרוקן וואס איז אויסגעשטעלט צו ערדציטערנישן. די גרויסע ערדציטערניש פון 1759 האט חרוב געמאכט א גרויסן טייל פון דער שטאט, און די ערדציטערניש אין גליל דעם 1טן יאנואר 1837 האט גלייך געמאכט מיט דער ערד רוב פונעם אידישן קווארטאל. יעדעס מאל האט מען די שול ווידער אויפגעבויט, אזוי אז די ווענט ארום אייך זענען יינגער ווי די מסורה וואס זיי היטן.
6. דער קול אין דער נאכט פון שבועות
די בעסט־באקאנטע מעשה פון מרן הייבט זיך אן נאך איידער ער איז אנגעקומען אין ארץ ישראל. אין דער נאכט פון שבועות, בשעת ער און זיינע חברים זענען געבליבן וואך און געלערנט, האט א קול גערעדט פון זיין מויל: „איך בין די משנה.” דער קול האט זיי געמאנט צו עולה זיין קיין ארץ ישראל. רבי שלמה אלקבץ, וואס איז דארט געווען, האט עס פארשריבן אין א בריוו, וואס איז שפעטער געדרוקט געווארן אין דער הקדמה צום מגיד מישרים. לויט דער מסורה אין ארט איז דער מגיד, זיין הימלישער רבי, שפעטער צו אים געקומען אין א קליין חדר אונטער דער דאזיגער שול.
דער קול אין דער נאכט פון שבועות ←
7. די ראקעט אינעם פענסטער
אין 2006, בשעת די צווייטע לבנון מלחמה, איז א ראקעט געפאלן גלייך אינדרויסן. א שטיקל דערפון הענגט אין א פענסטער נעבן ארון קודש — א דערמאנונג אז דער דאזיגער אוראלטער ארט געהערט צו א לעבעדיגער שטאט.
העלפט האלטן די לאמפן ברענענדיג
א שיינעם דאנק פארן באזוכן מרן’ס שול. זי בלייבט אפן פאר יעדן וואס קומט, און ווערט אפגעהיטן דורך איר גבאי און קהילה. אויב דער ארט האט אייך בארירט, זענט איר איינגעלאדן זיך צו באטייליגן אין איר אויפהאלט, אדער צו נדב’ן א קידוש, א טאג לערנען אדער אן אזכרה.
ווילט איר בעסער א פירער?
דער גבאי פירט טורן לויט אפמאך. באזוך און באשטעלן א טור ←
