כ״ד בחשוון תשפ״ז פרשת חיי שרה

שפרינגט צום אינהאלט
בית הכנסת מרן הבית יוסף Beit Knesset Maran HaBeit Yosef

מעשיות און מסורות · היסטאריע

דער שולחן און די מפה

דאקומענטירטע מעשה 1 מינ' לייענען

ווייט אין צפון, אין קראקא, האט א יונגער רב מיטן נאמען משה איסערליש — דער רמ”א — זיך גענומען צו א גרויסער ארבעט: א פירוש אויפן טור וואס זאל צוזאמנעמען אלע מקורות און פסק’נען די הלכה. ער איז שוין געווען טיף אין דער ארבעט, ווען עס איז אים אנגעקומען די ידיעה אז עס איז ארויס א ספר וואס טוט פונקט דאס: דער בית יוסף פון רבי יוסף קארו פון צפת.

ער האט געקענט אוועקלייגן זיין ארבעט, אדער זיך אוועקשטעלן קעגן דעם נייעם ספר. ער האט נישט געטון קיינס פון ביידע. ער האט געלערנט דעם בית יוסף און געזען סיי זיין גרויסקייט און סיי וואס עס פעלט אים: ער גייט בעיקר נאך די ספרדישע פוסקים, און די מנהגים און פסקים פון די חכמי אשכנז און פוילן פעלן אפט. דעריבער האט ער איבערגעמאכט זיין אייגענעם ספר, דרכי משה, צו דערגאנצן רבי יוסף קארו’ס ספר.

ווען דער שולחן ערוך איז ארויס, האט דער רמ”א נאכאמאל געטון דאס זעלבע. וואו נאר דער מנהג אשכנז איז געווען אנדערש, האט ער צוגעלייגט א קורצע הגה. זיינע הגהות האט ער גערופן המפה — „דער טישטעך” — צו פארשפרייטן איבערן „געגרייטן טיש”. צוזאמען געדרוקט, זענען די צוויי ספרים געווארן איינס: איין ספר הלכה פאר גאנץ כלל ישראל, וואו ספרדים גייען נאך מרן און אשכנזים גייען נאך דעם רמ”א וואו ער איז חולק, און אלע לערנען דעם זעלבן בלאט.

מען קען זיך קוים פארשטעלן א מער ברייטהארציגן ענטפער פון איין גדול צום אנדערן. די צוויי האבן זיך קיינמאל נישט געטראפן. זייערע ספרים ליגן זייט ביי זייט אויף יעדן רב’ס טיש שוין איבער פיר הונדערט יאר.